නිදහස් වූවන් සහ ඒ ගැන ලියූ උන්: දෙවන කැරැල්ලේ විත්තිකරුවන් එයින් වසර තිහකට පසුව.

88-90 භීෂණ සමය විමර්ශණය කිරීමේදී අපට හමුවන මුඛ්‍ය කෘතීන් කිහිපයක්ම ඇත. මේ ඇතැම් ඒවා ජනප්‍රිය ධාරාවේ පරිශීලනය වන අතර ඇතැම් අනෙක් කෘතීන් පර්යේෂණ හා ශාස්ත්‍රීය අංශවල වැඩියෙන් භාවිතයට ගැනෙන, පුස්තකාල හා ක්ෂේත්‍රය පිලිබඳ විශේෂ අවධානයක් ඇති අය අතර වැඩියෙන් ගැවසෙන පොතපත වේ.  ඒ.සී අලස්, සී. ඒ චන්ද්‍රප්‍රේම සහ රොහාන් ගුණරත්න තිදෙනා විසින් 1990-1991 අතර දී ලියා පලකල “කැරැල්ලේ අභ්‍යන්තර කතාව” කියවෙන බවට ඔවුන් විසින්ම සඳහන් කරන කෘති තුන මෙයින් මූලික වන අතර 1987-90 සන්නද්ධ අරගලය පිලිබඳ ඕනෑම පර්යේෂණයක ග්‍රන්ථාවලියේ නිරතුරුව සඳහන් වන්නේය. ඒ අනුපිලිවෙලින් The JVP 1969-1989 (ජවිපෙ 1969-1989), Sri Lanka: The Years of Terror. The JVP Insurrection 1987-1989 (ශ්‍රී ලංකාව: භීෂණයේ වර්ෂයන්. 1987-1987 ජවිපෙ කැරැල්ල) සහ Sri Lanka. A Lost Revolution? The Inside Story of the JVP (ශ්‍රී ලංකාව. පරාජිත කැරැල්ලක්? ජවිපෙහි අභ්‍යන්තරික කතා පුවත) නම්වන මෙම කෘතීන් දැඩි රාජ්‍ය-හිතෛෂීබවකින් ලියවී ඇති අතර, රාජ්‍යය සාධාරණීකරණය කරන, වින්දිත හා අගතියට පත් පාර්ශවය නියෝජනය කිරීමට අපොහොසත්වන, සහ එවැනි නියෝජනයක් ගැන නොසිතන පඨිතයක් නිර්මාණය කරන ලෙස අප විසින් හඳුනාගනු ලබයි. ඒවා විසින් එකිනෙකා උද්දීපනය කරනු ලැබීමත්, අන්‍යෝන්‍ය රැඳියාවක් දැක්වීමත් විශේෂයෙන් පෙනී යයි.

අලස් නොසලකා හරින්නේ නම්, අවම වශයෙන් චන්ද්‍රප්‍රේම හා ගුණරත්න යන දෙදෙනාටම වධකාගාර, රාජ්‍ය මර්ධනය හා රාජ්‍යය විසින් සපයා ගන්නා “අභ්‍යන්තර විස්තර” දැනගැනීමේ මාර්ග හා කවුළු තිබුනු බව ඔවුන් තම ලේඛනයන් ඉදිරිපත් කරන ආකාරයෙන් පැහැදිලිය. ඇතැම් වධකාගාර විස්තර, ජවිපෙ ඉදිරිපෙල හා දෙවනපෙල ක්‍රියාකාරිකයින් අත්අඩංගුවට පත් ආකාරයන්, ඔවුන් මරා දැමුනු ආකාරයන්, ඔවුන් මරණ මංචකයේදී දැක්වූ ප්‍රතිචාරයන් ආදී සංවේදී මෙන්ම රහසිගත තොරතුරු මොවුන් ප්‍රාථමික හෝ ද්වීතියික මට්ටමින් ගවේෂණය කර ඇති බව හඟවයි/හැඟවේ. එනමුත් ඔවුන්ගේ කරුනු ඉදිරිපත් කිරීමේදී කිසිදු අවස්ථාවක මෙම ඝාතනවලට අණදුන් අය හෝ ඝාතකාගාර පවත්වාගෙන ගිය අය පිලිබඳ හෙලිකිරීම් සිදුවන්නේ නැත. කරුනු ගවේෂිත අවස්ථාවක, විස්තර තමා සතු තත්වයක් යටතේ වුවත්, පාර්ශවීය ලෙස තම කතාපුවත ඉදිරිපත් කරමින්, රාජ්‍යයත්, රාජ්‍ය භීෂණයත් ආරක්ෂාවන ආකාරයට “ජවිපෙ භීෂණයේ අභයන්තර කතන්දරය” ලිවීමට ඔවුන් සවිඥානිකවී ඇත. ඒ සඳහා අනුග්‍රහය මෙන්ම අවසරය ද ඔවුන්ට ලැබී ඇත.

Ck6GiF8WUAA2iyY90 මුල කාලයේදීම ලියවෙන්නට ඇතැයි සැලකිය හැකි, 1995 දී පිටපත සම්පූර්ණ කෙරුනු, 1998 දී මුද්‍රණයක් ලෙස පිටවුනු ප්‍රින්ස් ගුණසේකරගේ A Lost Generation. Sri Lanka in Crisis. The Untold Story (අහිමිවුනු පරපුරක්. අර්බුදයක නිමග්න ශ්‍රී ලංකාව. නොකියූ පුවත) ඉහතින් සඳහන් රාජ්‍ය-හිතෛෂී ත්‍රිත්වයට විකල්ප ප්‍රවේශයක් ගන්නා, ඒවාහි එන ඇතැම් කරුනු ඛණ්ඩනය කරන්නට යෙදෙන එකකි. රාජ්‍ය මර්ධනයෙන් බේරී ලන්ඩනයට පලා යන ගුණසේකර තම පිටු 778ක කෘතිය පුරාවට ප්‍රශ්ණකර සිටින්නේ 1977-87 දශකය තුල රාජ්‍යයේ ක්‍රියාකාරිත්වයත්, ජවිපෙ දෙවැනි කැරැල්ලට මාර්ගය විවෘත කරදෙමින් ඒකාධිපතිත්වයකට හා අධිපතිවාදයකට රට යොමුකල (එසේ කල බවට ගුණසේකර තර්ක කරන) ජේ. ආර් ජයවර්ධන පාලනයත්ය. 77-87 දේශපාලන සන්දර්භය තුල 71 කැරැල්ලෙන් පසුව ජවිපෙ ස්ථානගතවන ආකාරයත්, ඔවුන් 1976-83 අතර දක්වන වෙස්ට්මින්ස්ටර් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රමයට ඇති නැඹුරුවත්, 1983න් පසුව ක්‍රමයෙන් සෝදාපාලුවට යන සිවිල් අවකාශය තුල විකල්පමතධාරීන්ගේ හැසිරීමත් ආදී ධාරා කිහිපයක් ආශ්‍රය කරගනිමින් ගුණසේකර තම කරුනු දැක්වීම සිදුකරයි. කෘතියේ අවසාන පරිච්ඡේද ගණනාවක්ම වෙන්වන්නේ භීෂණ සමයේ සිදුවුනු මානව හිමිකම් උල්ලංඝනයන්, ඒවාට රුකුල් දුන් අය, එම අවස්ථාවන්හිදි නිලලත් හා නිලනොලත් අවිගත් පිරිස් කටයුතු කල හා ඔවුන් මෙහෙයවුනු ආකාරයත් ගැන විවරණයන් වෙනුවෙනි. අතුරුදහන්වුනු පිරිස් මෙන්ම හමුදා හා පොලිසී විසින් බලහත්කාරයෙන් පැහැරගෙන අත්අඩංගුවේ රඳවා සිටි පිරිස් වෙනුවෙන් ගුණසේකර මූලික වී පවත්වාගෙන ගිය මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රය ගැන තොරතුරු මෙන්ම තම සහෘද නීතීඥවරුන් ලෙස “නාදුනන ඝාතකයින්” අතින් මරුමුවට පත්වූ චරිත ලංකාපුර, කාංචන අබේපාල මෙන්ම පොලිස් අත්අඩංගුවේ සිට රෝහල්ගත කිරීමේදී මියගිය නීතීඥ විජේදාස ලියනාරච්චි ගැනද “අභ්‍යන්තර තොරතුරු” ඔහු ඉදිරිපත් කරයි. එම ප්‍රචණ්ඩ මිනීමැරුම් විවේචනය කරයි. ගුණසේකරගේ කෘතියේ විශේෂත්වය වන්නේ ඔහු අවබෝධයට ගන්නා මූලාශ්‍රයන් හා කතෘ-කර්මකාදීන් සමාජයට නිරාවරණය කිරීමට ඔහු දක්වන සක්‍රීය උනන්දුවයි. උදාහරණයක් ලෙස රිචර්ඩ් ද සොයිසා ඝාතන කල්ලිය මෙහෙයවූවා යැයි සැකකෙරෙන රොනී ගුණසිංහ පොලිස් අධිකාරීවරයා රිචර්ඩ් පැහැරගැනීමේ සැලසුම සම්බන්ධව රංජන් විජේරත්න අමාත්‍යවරයා හා කර තිබුනු සංවාදයක් අමාත්‍යවරයා තමාට කී ආකාරයෙන් ගුණසේකර තම කෘතියේ ගෙනහැර දක්වයි. ජවිපෙ සම්බන්ධව යම් ලිහිල් බවක් ඔහු දැක්වූවත්, පක්ෂයක් ලෙස එහි අඩුපාඩු විචාරයට භාජනය කරමින් අදහස් පලකරයි.

prins-gunasekara
ප්‍රින්ස් ගුණසේකර 

භීෂණ සමයේ ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධ සාහිත්‍යය ඉදිරියට එන්නේ 90 දශකයේ අග හා 2000 දශකය තුලිනුයි. ජවිපෙ මර්ධනයට පසුකලෙක සම්පත්දායකුද වුනු රංජිත් පීරිස් ද ඇතුළු වෙනත් ජනමාධ්‍යවේදීන් හා ගවේෂක ලේඛකයින්ද දායකවුනු විෂමජාතී සාහිත්‍යයක් මේ තුලින් බිහිවී ඇති අතර එය අදටත් ඉදිරියට වර්ධනය වන්නකි. එම පඨිතයට දායකවූවන් සිරිමල් විජේසිංහ වැන්නන්ගේ සිට ප්‍රසන්න සංජීව තෙන්නකෝන් වැනි පරාසයක විහිදී සිටී. අනෙත් අතට මෙම අක්ෂය Journalists for Democracy in Sri Lanka ( ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වෙනුවෙන් මාධ්‍යවේදියෝ – JDS) වැනි සාමූහිකයන්ගේ සිට ලොව සියලු ජනිතයන් හා ජනනයන් සරල මනෝවිශ්ලේෂණයට භාජනය කරන වෙබ් රචකයන් දක්වා පරාසයක් පුරාද පැතිරී පවතී. මේ අතරට ධර්මන් වික්‍රමරත්න වැනි පුවත්පත් අතිරේක තුලින් ජවිපෙ මර්ධනය ගැන ලිපි සැපයූ, වඩාත් මෑතකදී ඒ සියල්ල වෙළුම් දෙකකින් යුතු කෘතියක් බවටද පත් කර, එතැනින් ද නොනැවතී කොම්රඩ් ලයනල් (2019) නමින් ලයනල් රණසිංහ සම්බන්ධ කෘතියක්ද ජනගත කල “ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදීන්” ද සිටී.

මේ සියලු දෙනා අතරට යෝජනා කල හැකි රෝහිත මුණසිංහ හා අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ යන නාමයන් දෙකද මෙම රචනාවට ඉතා වැදගත් ය. මුණසිංහ විසින් රචිත 2000 වර්ෂයේදී පලකෙරුනු එලියකන්ද වධ කඳවුර කෘතිය ජවිපෙ දෙවනි කැරැල්ල සම්බන්ධව එක්තරා සන්ධිස්ථානයක් බඳු කෘතියකි. විප්‍රවාසීව වෙසෙමින් ලියවුනු මෙය භිෂණ සමයේ වධකාගාර අත්දැකීම් ග්‍රහණය කරගන්නා, ජීවිතය නිරුපද්‍රිතව රැකගැනීමට සමත්වූ වින්දිත වාචකයක් වන අතර සම්පූර්ණ පොතක් ලෙස පලවුනු සාක්ෂි හා ස්මරණ සටහනකි. මාස 8ක කඳවුරු ජීවිතයෙන් මාස 2ක් මාතර බ්‍රවුන්ස් හිල් හෙවත් එලියකන්දේ ගෙවූ මුණසිංහ තම කෘතියට එක්කරන්නේ සිංහ රෙජිමේන්තුවේ තුන්වන බලකාය හා ලංකා කාලතුවක්කු බලකාය යටතේ පවත්වාගෙන ගිය රහස් වධකඳවුරේ ඔහු ප්‍රත්‍යක්ෂ ලෙස අත්දුටු යථාර්ථයයි. 1989 නොවැම්බර් මස 14 වන දින තම නිවසේ සිටියදී ගේ වටලා තමා පැහැරගන්නා තැන සිට 1990 සැප්තැම්බර් පමණ ඔහු ලබන කොන්දේසි සහිත නිදහස අවස්ථවේදී රහසිගතව රටින් පිටුවහල්වන අවස්ථාව දක්වා සිද්ධීන් ඔහු ගෙනහැර දක්වන්නේ එම සිද්ධීන්වලට මුහුන දී දස වසක් ගෙවුනු අවස්ථාවකදීයි. අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ එදා එම එලියකන්ද කඳවුරේ සිටි තවත් රැඳෙවියෙක් ය. ඔහු තමාගේ වධකාගාර අත්දැකීම්ද අඩංගු සවයංචරිතාපදානමය-නවකතාවක් කේ-පොයින්ට් නමින් 2018 දී රචනා කරයි. මෙම කෘතිය රචනා කරමින් ජයසිංහ පවසා සිටින්නේ එම කාර්යයට අවුරුදු තිහක්ම ගතවීම පිලිබඳව තමා සතුටුවන බවත්, එදා සිදුවුනු දේ හා එයට පාත්‍ර වර්ගයා ඒ බිහිසුනු මොහොත තුල ස්ථානගතවීම ගැන වඩාත් තුලනාත්මක හා පරිනත කියවිමක් ඔහුට අද තිබෙන බවත්ය. කෘතියට පෙරවදනක් ලෙස මෙම අදහස් දක්වන ඔහු කියා සිටින්නේ “වධක” හා “වින්දිත” යන සෘජු බෙදීමෙන් ඔබ්බ්ට ගිය කියවීමකදී මේ සියලු දෙනාම එක්තරා මොහොතකදී, රටේ එදා පැවති අසාමාන්‍ය හා විපරිත තත්වයන් යටතේ දෙපාර්ශවයකට බෙදීගිය “වින්දිත සමූහයක්ම” පමණක් බවයි.

new-web-Recovered-11
අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ

2009 වසරෙන් පසුව, පශ්චාත්-යුධ වාතාවරණය හරහා ඉදිරියට ඇදී එන ප්‍රධාන දේශපාලන බලවේග හා ප්‍රධාන නැඹුරුතා දෙකක් ශ්‍රී ලංකාවේ දැකිය හැකිය. ඉන් වඩා ප්‍රබල කඳවුර සිංහල-බෞද්ධ සේසතක් ඔසවා සිටින අතර බලය ඒකරාශී වූ කේන්ද්‍රගත පාලනයකට බර තබන භාවිතයක් සාධනය කොට ඇති, ජාතික සටන්පාඨ වලින් ඔප වැටුනු දේශීයත්ව ප්‍රස්තුතය නිතරම මෙනෙහි කරන එකකි. මෙහි දෙවන කඳවුර නිතරම බලය බෙදාහැරීම හා බෙදාගැනීම ඇගයුම් කරන, ලිබරල්-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නැමියාවක් එලිපිටම රඟ දක්වන, බහු-ජාතික, බහු-ආගමික විවිධත්වය තම ප්‍රතිපත්ති තුලට ගෙන එන කඳවුරයි. 2019 වසරේ නොවැම්බර් මස පැවැත්වුනු ජනාධිපතිවරණය තෙක් ආ මාවතේ සහ එයින් පසු තත්වය සැලකිල්ලට ගැනීමේදී මෙම රචනයට මුල් වුනු ඇතැම් චරිත තත්කාලීන දේශපාලන ශ්‍රේඪියේ ස්ථානගත වන ආකාරය හා ඔවුන් අද ශක්තිය දෙන ආස්ථානයන් ගැන විමසීමද එක්තරා අතකින් කාලෝචිත යැයි සිතේ.

din-09-02-pg04-R1
පශ්චාත්-යුධ ලංකාවේ වඩාත් පැහැදිලිව මතුවී තිබෙන බල ප්‍රවාහ දෙක අතර නිම්නය

මැතිවරණ සමයට ආසන්න ඉසව්වේදී මාධ්‍ය තුල තම ක්‍රියාකාරිත්වය, ප්‍රවර්ධනය කල අදහස් ආදිය සැලකීමේදී ඉහත සඳහන් කෙරුනු අය අතරින් රෝහිත මුණසිංහ (එදා හිටපු-ජවිපෙ), ධර්මන් වික්‍රමරත්න (ජවිපෙ අගතිය පුවත්පතට ගෙනා, ශ්‍රීලනිප නැඹුරුවක් තිබුනා යැයි යෝජනා කල හැකි), සී.ඒ චන්ද්‍රප්‍රේම (එදා රාජ්‍ය-හිතෛෂී – එජාප) වැන්නන් එක අක්ෂයකට – එනම්, ජාතිකවාදී අක්ෂයට – අද රැස්වී ඇති බවක් දැකිය හැකිය. ඔවුන්ගෙ එදා-මෙදා තුර තිබෙන්නට ඇති මතවාදයන් හා සැකසංකා දුරුවී, දුරස්ථභාවයන් වියැකී එකම වේදිකාවක “දැඩි විනයගත පාලනයක්” පොරොන්දුවන මැතිවරණ පත්‍රිකාව වටා ඔවුන් රැස්වුනා සේය.   මැතිවරණ සමයේදී සක්‍රීයව තම ෆේස්බුක් පිටුව යොදාගත් වික්‍රමරත්න ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ සහ එක්සත් ජාතික පක්ෂය යන කඳවුරු දෙකටම අගතිදායක පුවත් බෙදාහදාගත්තේ එදා “ජවිපෙ වෙනුවෙන් විත්තියක්” ලෙස අප පිලිගන්නට යෙදුනු පුවත් ලිපිම නැවත නැවත බෙදාගනිමිනි. බල ආකෘතිය සලකන්නේ නම් මෙතනදි වඩා ඒකාකාරී බවක් පෙන්වන්නේ චන්ද්‍රප්‍රේමය. මිලිටරිවාදී යැයි ද දැඩි පාලනයක් යැයිද සාමාන්‍ය විඥානයේ චිත්‍රණය වන ක්‍රමය සමග ඔහු නිරතුරුව සිටින බවක් පෙනේ. මැතිවරණයෙන් පසුව අනුප්‍රාප්තික බල ව්‍යුහය විසින් ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් ජිනීවා නිත්‍ය නියෝජනය ලෙස නම් කෙරුනේද චන්ද්‍රප්‍රේමය. මුණසිංහ මෙහිදී නියෝජනය කරන්නේ ඔහුගේ පරපුරේ ලිහිල් වාමාංශය නොහොත් 80-දශකයේ ජවිපෙට හිතෛෂී වුනු ජවයේ නෂ්ඨාවශේෂයයි. මෙහිදී “ලිහිල්” යන අර්ථනිරූපනයට යොදාගන්නේ න්‍යායට වඩා භාවිතයෙන් සහ සාමාන්‍ය යුක්තිය-අයුක්තිය පිලිබඳ සංවාදයෙන් තම කාඩර්කාරබව සකසාගත් පක්ෂයේ යටි තලයයි.  අජිත් පැරකුම් ජයසිංහගේ නියෝජනය හා භූමිකාව එදා-මෙදාතුර ලිබරල් ධාරාව දෙසට ඇදී ගිය එකකි. මානව හිමිකම්, සමාජ අයිතිවාසිකම්,  බහුජන අයිතිවාසිකම් වැනි ධාරා හරහා නූතනත්වය හා සබැඳි පථයක ගමන්කරන ඔහු සිවිල් ක්‍රියාකාරිකයෙකු ලෙස සාධනීය වැඩකොටසක් තම මාධ්‍ය භාවිතය හරහා කර ඇතැයි යෝජනා කල හැක. පලමු පරපුරේ බ්ලොග්කරුවෙකු ලෙසත් සමාජ විචාරකයෙකු ලෙසත් පසුගිය දශකයකට වැඩි කාලයක ඔහු නියුක්ත වුනු දේශපාලන මැදිහත්වීමේ පදනම මෙයයි.

ප්‍රශ්ණයක් ලෙස නගා ප්‍රශ්ණාර්ථයක් ලෙස ඉතිරිකල හැක්කක් වන්නේ ප්‍රින්ස් ගුණසේකර අද ජීවත්ව සිටියා නම් ඔහු යෝජනා කරන පාර්ශවය කුමක් විය හැකිව තිබුනේද යන්නයි.

 

 

තිත තබන්නේ කොතැනද? රාජසිංහගේ තිලකය හා බැඳුනු ශ්‍රී වික්‍රමය.

අත-පය කුරු වුනු, වමත ඇඹරී ගිය, සිරුරේ පසු භාගය මොල්ලියක් මෙන් මතුවුනු සටන්කාමී අංග චලනයක් දක්වන බෞද්ධ භික්ෂුවකගේ රූපය. එයට යටින් අඳුරු සෙවනැලි මෙන් ඇදෙන ක්ෂුද්‍ර, අවිගත් භට පිරිස. රූපයේ මැදට වන්නට පිහිටි පත්තිරිප්පුවට ඉහලින් දිස්වන බුද්ධ මුද්‍රාව. හැල්මේ අහසේ මතුව තිබෙන සම්ප්‍රදායික ඉර හඳ රූප. බෞද්ධ ධජයට අනන්‍යව චිත්‍රණය වී සිටින දොන් ඩේවිඩ් හේවාවිතාරණ හෙවත් අනගාරික ධර්මපාල. පඩිපෙලක් බැසගෙන එන වර්ණ හා සළුපිලි ගැන්වූ පෙරහැර පන්නයේ ඇතෙක්.  ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ යැයි සිතිය හැකි කෙනාගේ තම නායක්කාර් / තෙලිඟු සංස්කෘතිය ඔප්නංවන තිලකය ඩිලීට් කිරීමකට ලක්කර සුදුසු ආකාරයෙන් සිංහලකරණයකට නතුකොට රූපගන්වා තිබෙන රූපය. යටින්ම රේන්දයක් ලෙස චිත්‍රය පාදම හරහට සිතුවම් කොට ඇති වලාකුළු බැම්මකි.  ලංකාවේ උසම බිත්ති චිත්‍රය ලෙසට ප්‍රසිද්ධ කර තිබුනු කටුගස්තොට හන්දියේ තාප්පයක් මත ඇඳ ඇති අඩි 40ක රූප, සංකේත හා සංඥා සමූහයේ මූලිකම වියෝජනය ඉහත ආකාරයේ එකකි.

sdr
“සෙංකඩගලයි, ඉතිහාසයයි, කටුගස්තොට තරුණ කැළයි” ලෙස මෙම මහා වියවුලට යටින් සටහනක් ද දමා ඇති අතර රාජසිංහ රජුගේ රූපය ඉවත් කරන්නේ නම් අතිශය සිංහල හා බෞද්ධ අනන්‍යතා මතුවන ආකාරයේ හැඩතල හා රූ හැඩ වලින් යුක්තය. රාජසිංහ රූපය පවා තම මතවාදී රාමුව තුලට හීලෑකරගෙන ඇත්තේ ඔහුගේ සම්ප්‍රදායික පිලිබිඹුවන්හි කැපී පෙනෙන “සිංහල නොවන” ලක්ෂණ මැකීමකට භාජනය කිරීමෙනි. ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ලෝකයට විදහාපෑම, ජනතාවගේ පිබිදීම සැමරීම,  පෝස්ටර්කරුවන්ගේ අණසකට යට වන අයාලේ තිබෙන බිත්ති අලංකරණය කිරීම ආදී ලෙස ඇරඹුනු නගරයේ තාප්පවල චිත්‍ර ඇඳීම හරහා ඉදිරියට විත් තිබෙන සිංහල අධිපති කතිකාවේ මතවාදී ප්‍රකාශනය අද වන විට නගර පුරා බිත්ති බිත්ති පාසා වර්ණ ගැන්වී තිබේ. මෙම සටහනට පාදක වන තාප්ප සිතුවම ඇති කටුගස්තොට වැනි නගර නාරටිය දක්වා බහු-වාර්ගික හා බහු-ආගමික පදනම් සහිත බහු-සංස්කෘතික අවකාශයන්ය. විශේෂයෙන්ම මෙම සිතුවම තිබෙන ලක්ෂ්‍යයේ සිට කිලෝමීටර 5ක පමණ පරිධිය ගන්නේ නම් එයට අදාල උප නගර හා ගම්මාන අතරට මහයියාව, මාවිල්මඩ, මඩවල පාර, මාතලේ පාර, කුරුණෑගල පාරේ ප්‍රදේශ ආදී මුස්ලිම් හා දෙමළ ජනතාව ද බහුලව වෙසෙන වාසභූමි රැසකි. මාතලේ පාර ඔස්සේ අලවතුගොඩ, අකුරණ හරහා මාතලේ දක්වාත්, මඩවල පාරේ දිගටත් ඇත්තේ මුස්ලිම් ජනාවාස බහුල විශමජාති ජන ඝනත්වයකි. මෙවැනි විවිධත්වයක් හා විශමජාති පැතිරීමක් සහිත භූමියක කටුගස්තොට තරුණ කැළ විසින් සෙංකඩගලත් ඉතිහාසයත් චිත්‍රණයට නැගීමේදී වැඩි පරිකල්පනයක් හෝ දේශපාලනික නිවැරදිභාවයක් මත බර තබා නැති බව සිතේ. නිපුණතාවයක් හෝ වෘත්තීයබවකින් තොරව සිතුවම් කොට ඇති බෞද්ධ භික්ෂුව ඉතිහාස චරිතයක නියෝජනයක් දැයි සිතෙන්නේ ඒ හා සමපාත කර ඇති ධර්මපාල හා රාජසිංහ චරිත දෙකම ඓතිහාසික වැදගත්කමක් ඇති නිසාය.

sdr
තිලකහරණිත රාජසිංහ

“සෙංකඩගලයි ඉතිහාසයයි” මැයෙන් නිර්මාණය වුනු තාප්ප චිත්‍රයේ ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහගේ මකා දමා (අහිමි කර) ඇති තිලකය සමස්ත සිතුවමේම නාභිය යැයි සිතේ. නායක්කාර වංශික, කන්ද උඩරට රාජධානිය පාලනය කල අවසන් රජවරුන් සිවුදෙනාගේ අවසාන පුරුක වන ඔහු තෙලිඟු ජන්මයක් හිමි, ශෛව ලබ්ධියෙන් යුතු, බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට අනුග්‍රහය දැක්වූ පරපුරක අයෙකි. ඔවුන්ගේ මුල් බස වූයේ දෙමළ බස වන අතර, (පුරාතන බ්‍රිතාන්‍යයට ප්‍රංශ භාෂාව මෙන්) රජවාසල භාෂාව ලෙස ද භාවිත වූයේද එම බසයි. පරංගීන් ඉලක්කකොට අලි මෙහෙය වන චිත්‍ර, යක්ෂාරූඪ දුනුවායන් කඳු-හෙල් අතරින් දුව පනිමින් සතුරා ඉලක්ක කරගන්නා සිතුවම් මෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය ධජය බිම දමා පාගන කුඩහපොල හිමියන්ගේ රූපය ද නැවත නැවතත් සිතුවම් කර ඇති – නමුත් උඩරට ගිවිසුම කිසිතැනෙක චිත්‍රයට නගා නැති – පරිසරයක් තුල ගිවිසුම් ප්‍රකාරව කන්ද උඩරට සමගින් ලංකාව බ්‍රිතාන්‍යයේ තුන් වන ජෝර්ජ් රජතුමාට පාවා දුන්නේද මෙම ශ්‍රී වික්‍රමවම ආක්‍රමණිකයාට හසුකරදීමෙනි. ඉතිහාසය තුල එක්වරකුත්, තිලකය මැකීම හරහා වර්තමානයේදී දෙවන වරකටත් බිහිසුනු ලෙස අස්ථානගත කර සිටින ශ්‍රී වික්‍රමගේ තෙලිඟු සම්භවය, ශෛව ලබ්ධිය, ථේරවාදී බුදු දහමට ඔහු දැක්වූ අනුග්‍රහය ආදිය හරහා මතුකරගත හැකි ඓතිහාසික චිත්‍රයක් ද වෙයි. එම චිත්‍රයෙන් මෙම තත්කාලීන තාප්ප චිත්‍රයේ සිදුව ඇති තිලකාහරණය හරහා යෝජනා කෙරෙන එහි රචකයාගේ/ අනුග්‍රාහකයාගේ යම් “අපහසුතාවයක්” අර්බුදයට ලක්කරයි. සම්ප්‍රදායිකව රාජසිංහ රූප වල එන තිලකය මේ මහා තාප්ප කැන්වසය මත තබන්නට රචකයා/අනුග්‍රාහකයා මැලි වී ඇත්තේ ඇයි? තමා අනන්‍ය වන හා තමා පණ පොවන සිංහලත්වය හා බෞද්ධභාෂී බව එවැනි අතීත සුසංයෝජනයක් නොඉවසන නිසාද?

King_Sri_Vikrama_Rajasinha_(1780-1832)
රාජසිංහ සම්ප්‍රදායික රූපය

මෙහි එන අනෙත් ඉතිහාස චරිතය දොන් ඩේවිඩ් හේවාවිතාරණ හෙවත් ධර්මපාලය. බෞද්ධ පුනරුද ව්‍යාපාරයේ ඉදිරි බලකනුවක් වුනු ඔහු පහතරට “අලුතින් බිහිවූ” ධනපති පන්තියේ පුත්‍රයෙකි. හේවාවිතාරණවරුන්ගේ ආර්ථික හා වාණිජ ශක්තිය ගැන 19 වන සියවසේ නව ධනපති පංතියේ නැගීම ගැන අධ්‍යයනය කර ඇති අයගේ ලේඛන ගණනාවකි. ඔහු භාවිතයේ යෙදූ දේශපාලන මතවාදී ප්‍රවේශය “සුපිරිසිදු ආර්ය” ජනවර්ගයක් උත්කර්ශයට නැගූ, සිංහලත්වය එම ආර්ය සමීකරණය තුල ස්ථානගත කල එකකි. ධර්මපාල ඉදිරියට ආ 19 ශත වර්ෂය අග හා 20 වන ශත වර්ෂය මුල කාලයේදී මෙම ආර්යවාදී උපන්‍යාසය බටහිර පුරා යම් ජනප්‍රියතාවයක් දිනාගෙන තිබුනු අතර විශේෂයෙන්ම ජර්මනියේ ජාතික සමාජවාදී රාමුව තුල සිටි නායකයින්, න්‍යායාචාර්යවරුන් හා විද්වතුන් ද තම ලෝක දෘෂ්ඨිය ලෙස යොදාගත්තකි. උදාහරණ ලෙස ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ ප්‍රවේශය මෙම ආර්යවාදී උපන්‍යාසයේ ආන්තික අවස්ථාවයි.

“සෙංකඩගලයි ඉතිහාසයයි” පහතරට නව වාණිජ පරපුරට භාෂණය කල ආකාරය ඉතිහාස ප්‍රවාද තුලත්, ලිඛිත චරිතාපදාන හා වෙනත් ලියවිලි තුලත් කදිමට අඩංගු වේ. මුහුදුබඩ ප්‍රදේශවල සිට මහනුවරට සංක්‍රමණය වූ ප්‍රභූ, නිර්ප්‍රභූ සැමදෙනා පාහේ ඉතා අපහසු හා අසහනකාරී තත්වයන් යටතේ තම අප්‍රතිහත ධෛර්යයෙන්ම ඉහලට ආ අයයි. මෙයට පහසු උදාහරණයක් සපයන්නේ පහතරට සිට මහනුවරට සංක්‍රමණය වුනු ජෝර්ජ් ඊ ද සිල්වා යි. පසුකලෙක “අපේ ජෝර්ජ්” නමින් මහනුවර පීඩිත හා ආන්තික ජන කොටස් අතර ප්‍රසිද්ධියක් ලබාගත් ඔහු වෘත්තීයෙන් නීතිඥයෙකු වුනු අතර මහනුවර රදළ සමාජයේ මෙන්ම ඉහල පාන්තික වෘත්තීය කවවලත් මුලදී දැඩි අපහසුතාවයකට ලක්කෙරුනු අයෙකි. මහනුවර නීතිඥ සමාජය තුල කොන්වුනු කෙනෙකි. පහතරට ගොවිගම හා දුරාව අන්තර්-විවාහයකින් උපත ලබන ඩේවිඩ් හේවාවිතාරණ රණකාමී චරිතයක් ලෙස ගණනාත් ඔබේසේකර “ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍ර බුදු දහම” ලෙස හදුන්වා ඇති, එදා යුගයට සාපේක්ෂව වඩා ආක්‍රමණශීලී, නොඉවසනසුළු සමාජ ශක්තියක් යෝජනා කර සිටි, වාණිජ්‍යය හා සමාජ ප්‍රගමණය හා ඉදිරියට ගෙනා බෞද්ධ සමාජ අනන්‍යතාවයකට රුකුල් දුන්නෙකි. ධර්මපාල රූපය අද නිරායාසයෙන් බෞද්ධ ප්‍රගමණයේ සංකේතයක් ලෙස යොදාගැනුනත් නූතන සිංහල අනන්‍යතාවයේ විකාශනය තුල ඔහු අපූරු සාකච්ඡාවක් මවන බව සිතේ. විශේෂයෙන්ම කුල ගර්වයෙන් විපරිතව සිටි, රට-නොරට භේදය දදයක් මෙන් පාරන මහනුවර (සෙංකඩගල) අනන්‍යතාවය ප්‍රචාරණයට ධර්මපාල රූපයම යොදන්නට වීම යම් ආකාරයක සරදමකි – නැතිනම් චින්තනයේ සීමාවකි.

ලංකාවේ විශාලතම හා උසින් වැඩිම තාප්ප චිත්‍රය මීට වඩා සන්සුන් එකක් වන්නට තිබුනි. වඩා ශිල්පීය නිපුණතාවයෙන් හික්මුනු එකක් වීමට ද තිබුනි. ඉතිහාස චරිත, අලි ඇතුන්, ආයුධ දරන සොල්දාදුවන්, පත්තිරිප්පු ආදී විෂමකාරී අඩුම කුඩුම රැසක් එබූ සලාදයක් නොවී සුමට හා සරළ එකක් වන්නට තිබුනි. මේ මොහොතේ ලංකාව පුරා ඇඳ ඇති විවිධාකාර වුනු තාප්ප චිත්‍රවලටද අදාල මෙම කටුගස්තොට චිත්‍රයටද පොදු “කොක්ක” වන්නේ හිස් අවකාශයක් පුරවාලීමට කුමක් හෝ දේවල් රැසක් එකට එක පිහිටන ලෙස ඇඳීම නිර්මාණයක් බවට ඇති දුර්මතයයි. ඒ දුර්මතය සංකේතාත්මකව පවසන දෙය අද අප සමාජයක් ලෙස ලබා ඇති උද්‍යෝගයේ දිග-පළල අපට හසුකර දෙයි.

A Literature and a City without Jean, Carl and Ashley: the Way for Kandy Writing after Three Notable Deaths.

In 2019, on July 31st, eminent Sri Lankan poet Jean Arasanayagam passed on. Barely four months later, on the 2nd of December, Carl Muller – arguably the most influential novelist in the English language the country has produced – breathed his last. In that order, the two writers were 87 and 84 years in age. Both were well-established, highly respected senior writers of international repute. Both shared in the characteristic that no one – perhaps, barring their own selves – knew exactly how many books each one had written and published.

download.jpg
Carl Muller

Both Jean and Carl were Kandy writers. Jean lived and composed at Jansz House, the iconic Arasanayagam residence in Katukelle, along the Kandy-Peradeniya road, while – barely two kilometers off – Carl lived in Bodhiyangana Mawatha, off Heeressagala road. In the often misplaced pride of people, Kandy was quite oblivious to the fact that a generation’s most prolific poet and prose writer both lived within its city limits and the radius of a stone’s throw. Writing in English, perhaps, they were writing in the wrong language to be courted in huge numbers, their trade was unfashionable, or the city had no place for arts and culture. However, with these twin demises within a quarter of a year, the line of Kandy writers and artists has now lost both their front numbers.

Three years before, in November 2016, another literary pillar from Kandy passed on: Professor Ashley Halpe who, for two generations, was the flagship of English at the university of Peradeniya. He had served the university for 42 years, of which 25 were spent as Head of department. He was a translator, promoter of art, and a curriculum developer who had seen through crucial nationalist upheavals in the post-independence nation. Halpe was a poet and an inspiring teacher, but also a dramatist whose guidance helped half a century of Peradeniya and Kandy theater. Of more immediate interest to the essay, Halpe was a key player in Carl Muller’s arrival in the galaxy of writers: in 1992, it had been Halpe who encouraged Muller, then 57, to submit the manuscript of The Jam Fruit Tree for the then newly set up Gratiaen Prize. Muller went on to become the joint winner of the prize and – as the saying goes – the rest became history.

5d41643125573_jeane
Jean Arasanayagam

Between 1993 and 1998 – between The Jam Fruit Tree and Spit and Polish – Carl produced four memorable work as a part of an extending family saga set around a Ceylonese Burgher home, that of the Von Blosses. In a series of early to mid 20th century impressions that also included Colombo (1995), Muller investigated the systematic shifts and changes that overwhelmed Ceylon as it gravitated towards national independence which – following India’s freedom from the British Raj in 1947 – the island nation was granted in 1948. Carl and Halpe were close friends, and I have met the former on several occasions during literary evenings the professor used to organize in his Riverdale Road home. The relationship was mutually satisfying and highly beneficial to Sri Lankan literature, arts and culture as a whole. Carl Muller was later decorated with an honorary ‘Kala Keerthi’ by the state.

In late 2018, seven months prior to her demise, Jean Arasanayagam had written a memorial tribute to Ashley Halpe. A lengthy, epic piece, in it Jean recollects with characteristic emotion the early mentoring and friendship she received from Halpe. The relationship ran back to the 1950s and had been a fountain spring from which her literary and artistic flourishes were nourished. The poem was titled “An Ode in Memory of Ashley Halpe” and, in addition to its nostalgia for an ethic of a collaborative, mutually shared creative culture, the poem also powerfully encapsulates the personal relationship between Halpe and the young artist in Jean:

We staged, in that past, enactment after personal
enactment in our personal dramatic life-
sequences, remember how our rehearsals took
place anywhere at any time in those carefree
days, inserting our own words, our own speech
as each scene took shape, and the plot thickened,
the climactic moment reached with its
dramatic finalé,
river banks, mountain tops, solitary cul-
de-sacs, secret enclaves, summer houses in that
Ornamental Park in our idyllic landscapes
of Academia in that forgotten century were
our venues, scraps of conversation, impromptu
utterance, desultory conversations formed our
unwritten dramas, compounded of romantic,
unreal dreams and illusions.

z_p15-Epitome-05
Ashley Halpe

The times recollected here were the formative days of an illustrious career in literature in which Jean was both poet and painter. At the same time, she was also a teacher and a theater director – an energetic dynamo who, like her husband Thyagarajah Arasanayagam, influenced the lives of thousands of student who came and went to their home. Even to this day, the Arasanayagam residence is known among the sundry Peradeniya road commuters as the ‘house with literature’. Jean’s life as a poet took a decisive turn in the early 1980s with anti-Tamil violence mopping the Sri Lankan socio-political landscape. Her Apocalypse 83 (1984), as a single edition, is perhaps one of the most powerful and consistent efforts by a Sri Lankan composer. Through the 1980s and 1990s, her writing investigated violence against the Sri Lankan Tamil community and the larger dislocations and rupture patterns that stemmed from it. Even to her 80s, Jean continued to be prolific and at her work desk, composing poetry, fiction, memoir and plays. In 2017, her collection The Life of the Poet was awarded the Gratiaen prize.

The destiny and direction of Kandy writers have now arrived at a crucial juncture. The role played by the university in the culture, arts and literature of the post-independence nation resulted in a string of writers and arts practitioners to emerge, live and hobnob around Kandy through the 1950s, 60s, 70s and 80s. In fact, Ashley Halpe was one of them. Originally from Colombo, he was an emigrant to Peradeniya in the early-1950s, from whereon he set his roots in the hill capital. However, with changing times, the contribution of the university to a sustained arts and literary culture has changed while, in the emergent smart-techno world, literature itself has been re-positioned within the hierarchy of creative expression. The collaborative and sharing cultures among practitioners too has changed while, to begin with, very few academics in English academia today showcase a creative nerve.

Between the generation to which Halpe, Jean and Carl belonged and the generation to which I belong there is a 50 year gap. As a Kandy-based writer who has persisted and been consistent in her output over the years, only the name of Kamala Wijeratne comes to mind. But, Kamala, too, is more 75 than 35. While it needs to be analysed and carefully understood, the chasm that stares back is overwhelming. Throughout the 20th century, Kandy was at a pivotal front of English literary productions. Whether the deaths of the Halpes, Jeans and Carls embody a rupture of this creative lineage is for the future to see. But, from where I view things, it is indeed a curtain call for a certain spirit of creative enterprise – in that sense, indeed, a transition of an age.

ලංකාවේ වැඩි අයිතිය කාටද?

ලංකාවේ සිටින ප්‍රධාන ජන වර්ග කියන ලයිස්තුව මුලින්ම ලියන්නට සිදුවුනේ කවදාදැයි හරියටම මතක නැතත් ඒ ප්‍රාථමික පන්තියක විය යුතු යැයි සිතේ. සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම්, බර්ගර් හා වෙනත්. ඔය “වෙනත්” කියන කුලකය කිසි දවසක නිර්වචනය නොකලත්, මැලේ, ජා, කෆීර්, පාසි, චෙට්ටි ආදී විවිධ ජන කණ්ඩායම් වලින් පැවත එන අය එයින් නියෝජනය වනවා යැයි සිතිය හැක. මෙයට විකල්පව, මැලේ හා ජා ජාතිකයින් මුස්ලිම් ගොනුවට දමා ද, චෙට්ටි වැන්නන් දෙමළ ප්‍රජාව හා අනන්‍ය කොටද සලකන අය සිටිති. මේ කුමන ආකාරයට කාරණයට ප්‍රවිශ්ඨ වුනත්, අදාල නිගමනය වන්නේ මේ රටේ වෙසෙන මිනිස්සු බහුවිධ අනන්‍යතාවයකින් යුක්ත බවයි.

main-qimg-a3588deef02eb629bb3c07028eeff2b8
ප්‍රධාන ධාරාවේ එන ලංකාවේ සහවාදිබව පිලිබඳ පරමාදර්ශී චිත්‍රණය

ඉතින් මෙවැනි තත්වයක් තුල නිදහසින් ද වසර 70ක් ගෙවෙන මේ මොහොතේ ලංකාව නැමැති දූපත “සිංහල හා බෞද්ධ” රටක් බවටත්, එය එසේ නොව, එය “එහි වෙසෙන සෑම ජන වර්ගයකටම අයත් රටක්” බවට පැවසීමත් හේතු කොටගෙන තර්කයක් පැවතිය හැක්කේ කෙසේද? ඊටත් අමතරව, වසර 70ක දේශපාලන විපරිතයක් තුල විකල්ප හොයන ජනතාව සහ එසේ විකල්ප ලෙස ස්ව-කැමැත්තෙන් ඉදිරිපත් වෙන ඇතැම් දේශපාලන චරිත මේ අබුද්දස්ස ස්ථාවරය ඉදිරියේ විකල් වී ඇත්තේ ඇයි?

ලංකාව “සිංහල බෞද්ධ රටකි” යන්න සිංහල-බෞද්ධ ජාතිකවාදයෙන් මතුවන ආවේගයකි. “මේ රට සිංහල බෞද්ධයාගේ රටයි”. “මේ රට හැර වෙන රටක් සිංහල බෞද්ධයාට නැත”. “මුසල්මානුවාට අරාබියට යා හැකිය. දෙමළාට ඉන්දියාවට යා හැකිය. ඒත් සිංහලයාට? ඌට ඇත්තේ මේ ලංකා මාතෘ භූමිය පමණයි”. ඔය කතාව මට මතක හැටියට මා මුලින් ඇසුවේ 80 දශකයේ අග භාගයේය. ඒ 1988 හෝ 89 යැයි මතකයක් ඇත. ළදරු වියේ සිටි මට ඒ කතාවේ ඇති ළදරු බව ඒ මොහොතේත් අවබෝධවුනු බව හොඳටම මතකය. ඔය කතාව මට එදා කීවේ අප එකල පදිංචිව සිටි නිවස යාබදව තිබුනු වත්තේ අත්උදව් දුන් සාමාන්‍ය ගැමියෙකු විසිනි. ඒ, ගමේ යම් වත්කමක් තිබුනු නිවෙස්වල පමණක් රූපවාහිනියක් තිබුනු, ගමේ කඩේ අසල සෙනග ගැවසුනු, පාරේ බස් එක එනතුරු මිනිස්සු බලා සිටි, ත්‍රී රෝද රථ කර්මාන්තයක් නොතිබුනු, තම දරුවන් ටියුෂන් පන්ති අඩුවෙන් යැවූ සමාජයක ගැමියෙකි. මේ ගඩොල් භාගෙ ජංගම දුරකථනය එන්නට අවුරුදු දහයකට පමණ පෙර කතාවකි. මම පළමු වරට පරිගණකයක් භාවිත කරන්නට අවුරුදු දොලහකට පමණ පෙර තත්වයකි. ස්මාර්ට් තාක්ෂණය සමාජය වෙලාගෙන, 4-ජී තත්වයේ සමාජ රටාවක් අඩු-වැඩිය සහිතව අප ඩවුන්ලෝඩ් කරගැනීමට අවුරුදු විසි පහකට පමණ පෙර, ඔස්ට්‍රෙලියාවේ සිටි මුළු ශ්‍රී ලාංකික සම්භවයක් සහිත ජනගහණය 22,283ක් පමණක්ව තිබුනු යුගයක, මහනුවර දොඩම්වල ගමේ ගැමියෙකු ලංකාවේ පේටන්ට් බලපත්‍රය දුටු ආකාරයයි.

645x344-7-suicide-bombers-behind-6-sri-lanka-blasts-investigator-says-1555917138562
අර්බුද සමයන්හිදි නැවත නැවත සටන් පාඨයක් සහ ජනතාව කුපිත කිරීමේ ප්‍රවේශයක් ලෙස මතුවන දූපත සම්බන්ද පේටන්ට් බලපත්‍රය ගැන ගැටළුව ලංකාවේ ඉදිරි ගමනට විශාල තිරිංගයකි. 

ලංකාව පත්වී ඇති දේශපාලන සමාජ අර්බුදයේ එක් ධමනියක් වන්නේ රටේ බහුතරය වන සිංහල බෞද්ධයන්ගේ හීනමානයන් හා මනෝවිකාරයන් දේශපාලන තත්වයක් ලෙස පවත්වාගෙන යාමත්, ඒවායෙන් තම බලය සදහා වන ව්‍යාපෘති ජවසම්පන්න කරගැනීමට ප්‍රධාන ධාරාවේ පක්ෂ නැවත නැවතත් ක්‍රියාකිරීමත් ය. මෙයට එක්සත් ජාතික පක්ෂයත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයත්, අතීත ජවිපෙත් එක ලෙස වගකිව යුතුය. ප්‍රධාන ධාරාවේ පක්ෂ 50-60 දශකයන්හිදි මහා ජාතියට බර ප්‍රතිපත්තිවලට යන අවස්ථාවේ ඉතා තියුණු ලෙස ඒවාහි පලවිපාක ප්‍රක්ෂේපනය කර පෙන්වූ වාමාංශික පක්ෂ ද 70 දශකය වන විට ජාතිය මුල්කරගත් කරුණු දක්වා පසුබැස්සහ. හිතේ දුකට අප සිංගප්පූරුවක් වීමට කතා කලත්, අප කල කී දේ අනුව විවිධත්වය එක ලෙස ආරක්ෂාවන, වාර්ගික අනන්‍යතාවය එක් රාමුවක් තුල එකාගේ මෙන් තහවුරු වන ක්‍රමයක් සකසා ගැනීමට නිදහසින් පසුව අප රටක් ලෙස අසමත් විය.

his_clip_image002_0002
ලංකාව ලෙස අප හදුන්වන දූපතට ඇති ප්‍රවේශ මාර්ග කිහිපයක් සහ ඉතිහාසය පුරාවට කලාපීය බලවතුන් වූවන්ගේ අවධානය ඒ වෙතට යොමුවුනු මුහුදු මාර්ගයන්. 

ලංකාව ඉදිරියේ තවමත් සිංගප්පූරු සිහිනය ඉතිරි වී ඇත. ඒ සිහිනය නැවත නැවත තැටියක් මෙන් අප ඉදිරියේ වාදනය කර පෙන්වන දේශපාලන චරිත ද අපට හිඟ නොවේ. නමුත් අප ඉදිරියේ යමා මහ පෙලහර පාන මේ එකඳු ප්‍රාඥයෙකුවත් කටක් ඇර මේ අප ජීවත්වන දූපත එහි වාසය කරන සියළු ජනතාවට එක ලෙස අයිති යැයි පවසන්නේ නැත. උන් එක්කෝ එය වක්‍රාකාරව මඟ හරියි, නැතිනම් ගත් කටටම එය එසේ නොවෙතැයි පවසා සිටියි. ව්‍යවස්ථාව හෝඩි පොත මෙන් උපුටනය කරන, “ජනතාවගේ පරමාධිකාරී බලය” උතුම්කොට සලකන අය පවා පවසන්නේ මේ රට සිංහල බෞද්ධ රටක් බවයි. වාහනයක ආරක්ෂක බැලුමේ සෙන්සරය වැනි සූක්ෂ්ම තාක්ෂණයක් පෙරට දමා දේශපාලනය කරන බැසිල්වාදී විකල්පය පවසන්නේ ජනමත විචාරනයකින් මේ බව පහසුවෙන් විසදාගත හැකි බවයි. “අප දැන් පරිණතයි” යැයි පවසන – මාගේ (නවතම) ව්‍යායාමය කන්නංගර පරපුරට රාජ්‍ය බලය හිමිකරදීම යැයි කියා සිටින – ඇමතිතුමා පවා මේ අදාල කරුණේදී පෙන්වන්නේ වයසින් පරිණත වුනත් රටේ බලපත්‍රය පිලිබද අදහස් තවමත් පරණ ඒවාම බවයි. මේ පුද්ගලයින්ට තම අදහස් දැුරීමට නිදහස ඇතත් අප මෙහිදී තේරුම්ගත යුත්තේ විකල්ප ලෙස පෙනී සිටින මෙවැන්නන්ගේ සීමාවන් සහ ප්‍රසිද්ධ ජාතිවාදී පටු ආකල්ප වලින් බැහැරවීමට ඔවුන්ගේ ඇති නොහැකියාව හා නොකැමැත්තයි.

මේ කාරණා අතර මංගල සමරවීර ඇමතිතුුමා ප්‍රකාශ කර සිටියේ ලංකාව එහි වෙසෙන සියලු දෙනාටම එක ලෙස අයිති බවයි. මේ ප්‍රකාශය පදනම්ව මංගල සමරවීර විරෝධී රැල්ලක් ඇති කරනු ලැබිනි. ජාතිකවාදී හා ජාතිවාදී ගිහි-පැවිදි පිරිසක්ද ඔවුන්ගේ මතය නැවත නැවත ප්‍රචාරය කරන මාධ්‍ය ආයතනද “මහ ජාතියට නොව සියලු දෙනාටම” කියන ප්‍රකාශයට දිගින් දිගමට පහර දෙනු දැකිය හැකිවිය. ඇතැම් භික්ෂූන් සමරවීර වර්ජනයක යෙදෙන බවට තර්ජනය කලහ. අක්‍රෝශ පරිභවයෙන්, සත්තු-සර්පයින්ගේ නම්වලින් පවා සමරවීරව හැදින්වෙන තැනට මේ හිත් රිදිල්ල දික්ගැස්සී ගියේය. මේ අතර සමාජ මාධ්‍යවලින් නිතරම උලුප්පා පෙන්වන භික්ෂුවක් අපූරු ප්‍රකාශයක් කර සිටියේය. ඔහු පැවසුවේ සමරවීරට “කලවම් ලේ ඇති” ය වැනි අදහසකි.

Kos
කොස් ගස

වර්ග කිලෝ මීටර 65,525ක් පමණ වන, ආසියාවේ මෙන්ම යුරෝපයේද බිහි වූ මහා අධිරාජ්‍ය ගණනාවක පරිධියේ ඒවා සමග පරිනාමයට පත්වුනු, පරපුරෙන් පරපුරට ගොඩබැසීම්, වෙළදාම පිණිස යෑම්-ඊම්, සංක්‍රමණ, ආක්‍රමණ හා යටත් කරගැනීම් වලට භාජනය වුනු මේ කුඩා දූපතේ “”කලවම් නොවුනු ලේ” ඇති ප්‍රෞඩත්වයක ගැම්මකින් කතා කල හැකි (භික්ෂුවක් නොවන) කෙනෙක් වන්නේ නම් එතන යම් විපරිත වුනු හිස්බවක් ඇතැයි අයෙකුට යෝජනා කල හැක. විශේෂයෙන්ම අපගේ වැනි සිතියමක “කලවම් බව” විශේෂයක් නොව සාමාන්‍යයම බව මගෙත් අදහසයි. බත ප්‍රධාන ආහාරය වන රටේ අප “බත් ගස” ලෙසට හදුන්වන – එසේ හැදින්වීමට නම් එවැනි ගසක් පරම්පරා විනිවිද යමින් පොදු සංස්කෘතියේ මූලය වෙත අවශෝෂණය විය යුතු ද? – කොස් ගස අපට ආවේණික “දේශීය” ගසක් නොවේ. දූරියන් හා රඹුටන් ද මෙන් එය මලයාවෙන් මේ දූපතට ආවේ යැයි සිතිය හැක්කකි. මේ, ලංකාවේ අපගේ “කලවම්” බව සියුම් ලෙස යෝජනා කර සිටින එක් මෘදු උදාහරණයක් පමණි. මෙවැනි සංස්කෘතිකමය උදාහරණ ඕනෑ තරම් උපුටා දැක්විය හැකිය.

මේ විකාරයන් ප්‍රවර්ධනය කිරීම හා ජාතිවාදී හොල්මන් දේශපාලනයේ නාමයෙන් නඩත්තු කිරීම අවසන් කල යුතුය. රටක පාරම්පරිකව ජීවත්වන සියලු දෙනාහට එක හා සමානව ඒ රටේ උත්තරීතර අයිතිය ඇතිබව කීමට ඇති බිය පහකල යුතු මෙන්ම එය එසේ බව නොබියව පවසා සිටිය යුතුය. දියුණු සමාජයක් වෙත යන ගමනේදී එවැනි සැකයක් පැවතිය නොහැකිය. එය අප ඉදිරි පරපුරේ උරුමය විය යුතු නැත.

Thesis & Counter-thesis: On the Energy of the Counter-Narrative of Conflict for Meaningful Social Reconciliation.

Between 1998 – the year of Prins Gunasekara’s A Lost Generation: Sri Lanka in Crisis: the Untold Story – and now, the corpus of counter-literature of the 1987-90 insurgency has steadily expanded to being a discourse of its own. As a literary and social investigation, this corpus has in turn ‘spoken back’ to the dominant narrative of the Insurgency, contesting its hegemonic claims, challenging the linear, all encompassing nature with which it had cast the events that came to pass in the ‘years of terror’, and lobbied for a multidirectional platform on which memories and histories of traumatic past events can be re-imagined for fruitful interpretation.

How far has the counter-narrative of the 87-90 Insurrection expanded and evolved? The mainstream, pro-establishment discourse initiated soon after the crushing of the JVP in 1990, and the decimation of its cadre can be viewed through what most moderates and right wingers take as source texts to this day: supposed “well researched accounts” of the “inner mechanics” of the rebellion, its counter-thrust and annihilation such as A.C. Alles’ The JVP 1969-1989 (1990), Rohan Gunaratna’s A Lost Revolution: the Inside Story of the JVP (1990) and C.A. Chandraprema’s The Years of Terror (1991). This threesome has long remained the high priests of narrating the insurgency years to the mainstream, and their being published in English has given them leverage to cross linguistic and geographic channels and permeate discourses from general readers to ones facilitating international academics. In fact, Alles’ book – one of his last to be added to his list of crime-related publications; and in a way an extension of his 1975 book on the First Insurgency – does not exactly fit in the same level as the other two, as both Chandraprema and Gunaratna show a familiarity and demonstrate an ability to know very intimate details and accounts of activities carried out in torture camps, extrajudicial detention centers and so on. In fact, both reveal information of a very controversial and sensitive nature, including the last dying moments of men in military and paramilitary captivity. But, neither of these writers reveal who the actual killers or torturers are of a cadre that was demonically discharged of by the state long-arm. Both Chandraprema and Gunaratna know more than they table, and in that way they defend, justify and even apologize for the state with which they closely identify themselves.

9789552028267-ukThree decades later, in 2018, Sri Lanka is in a position no different from 1998, the year Gunasekara published his book while being in exile in London. Gunasekara – a vanguard of the human rights circles in Sri Lanka at the time and a lawyer who, what with his habeas corpus cases representing men being bundled away by men in and without uniforms, was a thorn in the flesh of such flesh hunting militia – was forced into exile in 1990 and A Lost Generation takes 5 years and 778 pages; but, through it he cracks the monolith of the state document, carefully and mischievously pulling apart the synthetic of Chandraprema’s and Gunaratna’s fabric. As a counter-measure, Gunasekara also creates a political-social and historical frame for the reader by broadening the discussion of 1987-90 back into the 70s and taking into account a historical evolution which is necessary to better understand the climax of violence Lanka was to witness in the death of 60,000 persons in a two and a half year period.

amawaka_sanda_yata_kanchana_madhavi_kularathna_kurukulasooriya-500x500Between A Lost Generation and the present, the dominant zero-sum nature of the insurrection narrative has increasingly being fragmented. In fact, even when what ultimately became the meat of Chandraprema’s book was being serialized in mainstream media, another moderate journalist Kularatne Kurukulasuriya began serializing the events and developments that led up to the massacres of Embilipitiya. This was later published by Anura Horatius as Embilipitiya Mineemaruwo (1994). In more recent times, this publication has been extended updated (under the title Amavaka Sandha Yata) with the co-authorship of Kanchana Madhavi. Other contributions to this discourse includes the literature of Rohitha Munasinghe writing from France who has since his disturbing Eliyakandha Wadha Kandhawura (2000) has emerged as a full fledged writer cutting across a wide range of genres which include fiction, memoir, political commentary, short story and political biography. In his own capacity, Munasinghe has laboured on and fielded rich material to feed the post-1987 literature. His contribution includes a fictionalized novel on JVP frontliner Samarappulige Somasiri a.k.a Ragama Somey (titled Rangala Preme) which he published in 2002 and his 2016 publication of Upatissa Gamanayake’s biography: Upanayaka Upatissa Gamanayake. Representational of an extensive list that cast back to the insurgency also include writers such as Victor Gunathilake (71-89 Mathakayan) and Prasanna Sanjeewa Tennakoon (Rohana Wijeweera: Il Mahe Biligath Viplavavadiyekuge Avasan Horava). Dharman Wickremaratne’s Ja.Vi.Pe Dheveni Kerella (2016) is perhaps the most comprehensive and detailed exploration of the conflict to date, albeit from a non-establishment perspective.

In April 2017, Michael Roberts, keeping up with his custom of collating essays to his interesting blog space Thuppahi’s Blog had featured a Daily News article on the 1971 Insurrection. In a word, the article was a work of greenhorn journalism in producing for the mass readership an essay of ‘what happened in April 1971’ by rehashing the mainstream, standard establishment account – possibly, for the 46th time, too. The journalist was most probably a newbie and a son / daughter of the post-89 generation doing some assigned homework for the Lakehouse. Roberts had left the following observation as a remark:

[The writer] clearly did not experience the JVP insurgency and its suppression in 1971 (and has probably been assigned this task of commemoration by Lakshman Gunasekara).  [The writer] has therefore relied on word pictures drawn by Purasinghe and Gunaratne. Whether she has ploughed through and sorted out all the details in  Rohan Gunaratna’s book  remains in doubt. In any event the alleged casualty estimate of 8,000-10,0000 dead must not be accepted without resort to a number of sources and their potential differences. Terrance Purasinghe’s claim that the JVP insurrection came into being because of the failure of the United Front government to fulfill its promise is arrant nonsense. The JVP was active from the late 1960s and supported the UF campaign against the UNP at the General Election of May 1970  in order to set the conditions for its insurrectionary effort within a short period…However, there are other more reliable voices and/or published sources to consult in checking out such issues and details(Roberts’ emphasis).

DFT-18-6In fact, what is representational in the case of the journalist here is a common enough occurrence when a particular history or memory is pushed to a sub-public, by alienating it from mainstream discourses. Lanka’s state policy in relation to violent suppressions it has orchestrated has been to deny and dismiss; to shoulder off responsibility and to pretend that the casualties never took place. These violent histories have been meticulously been kept out of textbooks, non-represented in the media and not passed on to the next generation as facts and events. The irony is that the 1971 insurrection — the one that has been amateurishly represented in  the Daily News – is the one counter-insurgency measure that even resorted to a semblance of due process: the one where some record or testimony was encouraged. Test-run in 1989-90 and perfected in 2009, the mechanism of the Lankan state in events to come would be extra-judicial overdrive. As a result of the afore-proposed denial, dismissal, hushing up and non-accountable practice the Lankan community has not been able to engineer a social programme where the diverse memory and different narratives of conflict may energize meaningful self-check and reconciliation. The matter of the blundering journalist is an unfortunate extreme (for it is her job to probe): but, as a society that vows to “learn” and “move ahead”, we fare no better at the absence of narrative; and in the absence of an ideology to accept and acknowledge the counter-mainstream voice.

upanayake-upathissa-gamanayake_frontOur future platform to reconciliation has to subscribe to the acceptance and acknowledgment of multidirectional memory and diverse narratives that cut across conflict, terrain and ideology. In a word, narratives that fall outside the establishmentarian order in relating to the insurrections of 1971 and 1987-90 as well as the Civil War have to be accommodated as histories of a different but valid and encouraging nature. The ownership of a historical moment has to be dehegemonized and unclutched from an almighty, dominant narrator. This has to be the policy of literature and the policy in education. The initiative has to be taken by democratic forces and the state will have to take it on board.

 

 

 

The Oil that Burnt Teldeniya: The Hour to Redress / Re-dress the Wounds of Xenophobia.

At the time of writing this, the anti-Muslim riots which were artificially provoked in Digana and Teldeniya – and which subsequently spread to other areas bordering the Hill Capital of Kandy such as Katugastota, Alawathugoda, Ambatenna Akurana, and Poojapitiya on the Matale Road – seem to have been brought under control. What was initially widely reported as lethargy and tardiness on part of the law enforcement to deter some of the attacks seem to have picked up its momentum, and by today – March 9th – nearly 85 suspected rioters are said to have been taken into custody. Whether these rounding ups came as too little, too late will be something we will be debating for the rest of time as considerable damage had already been done — some, permanently. According to unverified reports by independent sources, over 71 families had had their homes destroyed, at least 5 people killed, businesses and places of worship of Muslims destroyed through arson, and thousands of people terrorized, while the military, Police and the special STF division of the Police watched.

Muslims_in_srilanka
The patience of the Muslim community: the unsung stabilizer in times of agitation and shake up.

A native of Kandy, I was away from my home town at the time of rioting yet understandably restless and anxious in my safety. Being brought up in a multi-cultural neighbourhood, educated in a school attended by all and having been an organic part of a pluralistic social and work atmosphere all my life, perhaps, the way I responded to the crisis was different to that of some; but, that ‘some’, I strongly feel, are the majority of the Sinhala community who in the past decade or so have been increasingly injected with xenophobia that – like any other substance – has gotten deposited in their system. The number who felt distressed for the society as a pluralistic collective – the anxiety felt for the Muslim as being no different to one’s self -, I sadly conclude, was a moderate number. Irrespective of class, creed, educational level, IQ and profession, the majority of the majority community were either neutral, feigning distance from the rioters while muttering a vague criticism of the Muslim community; or (in the worse case) sympathetic towards the acts of arson and demolition. The government stepped in and disabled social media in search of ways to curb the internet-base of racism. But, the move came 6 years too late, and for the wrong reasons.

3aae7ad6669a86661f242682971b9da3_XL
By the evening of the 9th March, reports indicate a quietening of the violence with military deployments in the crisis areas.

The social media ban on the 7th and 8th of March also imposed a wall for sensitive information and footage leaking out of the zone under fire, while it prevented the victims from organizing among themselves and from checking on one another. Those who were tech-savvy nonetheless kept up with VPN applications, while the majority lost touch with the world of their loved ones. Though criticized by some, personally, I felt that the clamp down of the internet was a traditional but not-too-bad a move, given whatever previous movements the government was making proved to be too slow. Subsequently, 85-odd suspects have been rounded up (to date), but these exclude the vanguard of organizations which the victimized parties insinuate to be behind the artificially-provoked crisis. Even with those under arrest, a meting out of justice is an inevitability on which we can only speculate. One must not be surprised if what to the naked eye looks like the first steps taken to try the perpetrators of riot all ends in a whimper and not in a bang.

The extent of the crisis which sparked off in Teldeniya and Digana and spread into other Muslim-dominant towns within a 20 KM radius of Kandy, is the first of its kind in the thickly multi-ethnic townships concerned; and the first within the Kandy district since the Sinhala-Muslim Riots of 1915. For the high number of Muslim population in these towns that were attacked and their neighbouring towns, these attacks under discussion had a very high potency to inflame into a bigger, bloodier conflict. But, as we have seen from the very first attacks aimed at the Muslim community in 2011 – and as maintained through more provocative attacks in Darga Town in Aluthgama and, more recently, in Gintota – the patience and the enduring spirit of the Muslim community alone should be upheld as the reason for the ‘desired effect’ (that of a two-way conflict) of the perpetrators not being fulfilled. Though under 10% of the national population, the Muslims are a culturally and commercially viable minority, and the day they run out of patience and the power to endure Sri Lanka will find itself licking its own wounds, and frantically in search of earth to cover the rock on which it took a shit; or to cover the graves of its dead.

Perhaps, the recent riots should be considered as more critical than any previous anti-Muslim expression in recent years. The measurement for this is the spree of violence pushing the government to make a declaration of Emergency (which, after much desperate efforts was shelved in 2011), to clamp down social media and messenger services, and pose restrictions to the sharing of information. Much uncertainty was felt from Teldeniya to Gampola and the fear of violence brewing in districts outside Kandy was a nagging worry for many. But, in spite of the gravity of the situation we had a successful completion to an India vs. Sri Lanka Cricket match at Khettarama, and while one part of the country was stunned with fear, another group was hurrahing the victory at a Cricket match. The day after, the 8th, dawned with VPN-heroism: people chest-thumping for beating the government in their clampdown through proxy-servers. Yet another part of Colombo (as mirrored by EPFS and the such) was seeking online tips to purchase a particular kind of muffin or plastic receptacle. All this, in one country that apparently is a united wholesome entity; the bone of contention, if at all, being as to whether it is the exclusive heirloom of the Sinhala or whether it is not.

Some of the hardline Sinhala Buddhist hooligan elements seen in and around Teldeniya on the run up to the rioting were known to have flourished and learnt to be abusive in public under the patronage of the previous government. Some of these organizations were known to have close links with the former Presidential siblings. Most of these disruptive elements – monks and lay alike – have had a free reign in fostering abuse, hatred and disharmony among the people hiding behind the banner of Sinhala patriotism. They have thus far not been prosecuted, and very much fear they have as yet sighted Waterloo. The level of abuse hurled on internet – in all forms of social forums alike – is staggering by any sane standard. I had the opportunity of following speeches made by MPs Rauff Hakeem, M.A Sumanthiran and Rishard Bathiudeen in Parliament on the emergency situation, which were streamed live and shared via Facebook. The continuing thread of abuse hurled at all three speakers on the ‘chat’ stripe next to the streaming was astonishing as much as it was utterly irrelevant to the context. The amount of filth of the lowest possible gradation on Facebook attacking those who condemned the anti-Muslim terror, and the time and energy some of these commentators — most of them camouflaged behind convenient fake accounts — partly unnerves the moderate-minded; while it also betrays the vicious community we have allowed by not enforcing community standards for social media exchange in Sri Lanka. These are prerogatives that are necessary against divisive hate-mongers who abuse a social platform for petty gains.

20663742_1940137272898723_233436374827147500_n
The writer with Adeeb Jibran in 2017.

At this point, I do not trust the government – that hybridized creature which is still trying to come to terms with its own identity, post LG-elections – unless a miracle happens where a strong statement will be made by setting up a transparent process through which the perpetrators of terror will be accordingly sentenced accordingly. Of course, that would be a first — and given the political instability within the state’s high ranks, landing on the moon is a high improbability. But, without such a simple and straight forward act and an enactment of the due process — which, at this point is as mystifying as a miracle — there is very little headway left for the government in its route map leading up to 2020.

Until the next decisive level of this post-riot moment is reached we may take leisure in our reading of statuses and statements of a pro-bro code nature circulating the internet over the past few days, bearing the rubber stamps of the likes of Rev. Gnanasara, Chatura Alwis, and Malinda Seneviratne.

The Need for a New Language for the Left, to Meet the Challenges of 2020.

The Highway to the Extreme Right

The recent success of the newly set up Sri Lanka Podhujana Peramuna — the front championing Mahinda Rajapaksha and his retinue of the so-called Joint Opposition — was welcome by its supporters as an opportunity to “re-set where the people erred”: and by that reference, the inferred baseline is that the Presidential victory of Maithreepala Sirisena in January 2015 and the subsequent mandate received to set up a National Government comprising the UNP-led front and the UPFA was an “error in judgment”, and that now, with the 44% polled by the Rajapaksha-bloc at the recently concluded Local Governmental election, the people have taken upon it themselves to “revise” where they erred. Of course, this is triumphalism in practice and the way of gaining a psychological edge once such an edge is presented. But, what is undeniable and consistent in the recent election results is the gaining power and the undeterred ground of the extreme right elements who nourish Rajapaksha politic; and the erosion of the trust and the personality of a government that was brought into power less than three years ago, against all odds.

The appeal and the ‘significance’ of the Rajapaksha brand of politics covers a broad range of contemporary Lankan society. It appeals to the voter base in the Sinhala-predominant electorate who are injected, conditioned and maintained on the formula of having to fear the rise of the ‘other’: be it the LTTE, whose ashes may give rise to a formidable phoenix, or the scheming Muslim extremist who is vying to carve out a piece of the island, the Rajapaksha brand of divisive, racist politics had been the gas of their vehicle for two terms in power; and it will be the preferred fuel in the come back game. The offer Rajapaksha makes to Lanka also appeals to the ordinary mass who believes in territorial oneness, and to whom that relief and resolution was brought home by the Rajapaksha regime in 2009, through the military crushing of the LTTE. When he presented himself on stage as the “guardian” and the “appachchi figure”, it is to these segments of the society that he made that rally-around call. The Rajapakshas also make a lot of sense to the expanding urban and suburban middle and upper middle classes who, by the lure of the Miracle of Asia and its accompanying high rises, are ready to think not beyond.

image_1477049546-d65e1bb8bc
The language of the Left needs long overdue revision

The challenge of the ‘Rajapaksha comeback’ will be more relevant to the next generation of Sri Lankan politics. In fact, this comeback would probably be — and that probability depends on the pacing of the project — a nominal return to grace to Mahinda: an opportunity to reclaim a foothold lost and to make a statement that he is no ordinary mustached Pete. The more far reaching consequences of such a dramatic reversal will be dependent on the future Rajapakshas who may aspire the mantle at the top level; and it is more than mere speculation that the Mahendrian siblings Gotabhaya or Basil — if not both — and Namal, the junior Rajapaksha, would be the next blossoming moment of this budding aspirations to return to power. The future of these missions will be ideally based on extreme right thinking – from policy to technique – and in wooing over the majority Sinhala electorate by milking its insecurities and anxieties. Unlike what seems to be the strategy of the current government, the Rajapakshas will base their assault on ‘visibility’ and in ‘creating stirs’, which between 2015 and now has equally been fertilized by the ‘invisibility’ and the ‘lethargy’ within the ruling corps. A hybrid beast is always a trick and a treat, and the internal friction between the UPFA and the UNF — in the same way it resulted in the collective loss of favour of both parties in the eye of the people — will have to be brought to some conclusive settlement; and for both parties, in alliance and in separation, to seek solid ground in the name of their own political well being; if not the well being of the country and its moderate-minded ilk.

The Challenge to the Left

The Left is left with a challenge which has been their burden for the past 48 years, but which looms bigger and brighter than ever before. If the country’s being driven to the extreme right is to be resisted and discouraged, the Left alone has the ideological as well as the moral arsenal for such a programme. However, the Left’s lifelong challenge of concentrating alternative powers into a common, broad front will remain their handicap; even though the danger of a further deteriorating political Left will be the bane of the future. The Left thinker will have the double challenge of maintaining her own nuanced political stance within the Left collective, while mapping common standards where the heterogeneity of the Left can meet as a political force. The movement should radically cease to be an academic existence, and a pragmatic front needs to be formulated along broad definitions that stand to denounce corruption, malpractice, and promote values that the society in large are in demand of; and not an esoteric theory or a conceptual position.

mbtgh_1_211
A need to draw in a broad base on the grounds of issues that need urgent redress

The Left has to overcome an urgent and immediate communication issue that is alienating itself from the middle classes as well as the upwardly mobile rural electorate at present. They are in the need of learning a language and a medium through which the unconverted has to be alerted to listen to them; leave aside being brought among their fold. Theory and theory-laden cacophony does not go far in a youth whose opinions are shaped by Roar, Hiru Gossip and who dream in white-collar, even though it is a starched white. The theory — once again — is not the first port of call outside the cadre of the party core, either. But, a language and a delivery that excites confidence and trust while committed to a solid programme of eradicating the evils of society that people feel and are eager to see addressed should be the common port towards which the Left should steer its craft. All else, in the face of what lies ahead of 2020, will be futile and useless.

Visibility of the Left

image_1493567870-9a0ffc992a
Theory should not be a trap beyond which you cannot go.

At present, the Left identities of Sri Lanka make no impact on the electorate. This is the sad truth in a situation where the single largest self-defined Left party (a party with Left Wing elements but also, one that has adjusted itself as a pragmatic unit to meet the changing times of a post-Soviet Sri Lanka) secures a mere 4% at a national level election; its turnover of votes at the recent LG polls was a little above 6%. Other than this Party, the JVP, no other formidable Left-party contests elections at present, even though the seeds and splinters of this organization have sprouted elsewhere to energize ground level struggles along side other Left ideologues. In fact, the very rivalry among Left groups are symptomatic of the pathology of the Left as a potential force. It’s penchant for internal and mutual division on theoretical nuance and group immaturity disavowing the need for pragmatic oneness has failed the Left to gain stability or any form of across-the-board solidarity. Without alliance and the strategic setting up of collective organization, negotiation for power within the present multi-party system is no easy challenge.

The ocean of theoretical premise is vast and wide. Updating Facebook statuses by quoting a Marxist figure or a political critic every morning is indeed a good way to start the day for any enlightened member of that faith. To spend the day combating random premises with contradictory ‘law points’ is still not a bad investment; but, my feeling is that with the easy trap provided by social media to ‘be heard’ the Left does not hear the echo of its own voice as it gets reverberated off the close walls of its own Mahagedara. The need to negotiate and to start off a political programme that evolves into a people’s movement is long overdue. Time, on the other hand, is running out fast.